Het volume van de Nederlandse goederenexport lag in december liefst 7,1% hoger dan een jaar eerder. Voor het jaar 2025 als geheel staat er een plus van 3,3% in de boeken voor de groei van de goederenexport, na -1,8% in 2024. Volgens het CBS was het sterke cijfer in december vooral te danken aan machines en aardolieproducten.
De sterke groei van de uitvoer van aardolieproducten is waarschijnlijk incidenteel, die van machines meer structureel, vermoed ik. Die laatste is immers mede, of misschien wel vooral te danken aan machines die zijn gerelateerd aan de halfgeleiderindustrie, vooral die van ASML, BESI en ASM.
Hoe sterk de groei in die sector momenteel is, valt ook af te leiden uit de Taiwanese exportcijfers. De waarde van de Taiwanese export lag in januari bijna 70% hoger dan in januari 2025. Naar de VS werd zelfs voor ruim 150% meer geëxporteerd dan een jaar eerder. Hoewel de exportcijfers van Taiwan over januari ongetwijfeld geflatteerd zijn doordat Chinees Nieuwjaar dit jaar zeer 'laat' valt, zijn dit ronduit indrukwekkende cijfers. De groei van de waarde van de import bleef met +63,6% jaar-op-jaar overigens niet ver achter.
Het volume van de industriële productie in ons land lag in december slechts 1,1% hoger dan een jaar eerder, dat is dan weer matig, vergeleken met de export. Er zijn grote verschillen tussen de diverse sectoren. Het volgende plaatje van het CBS laat zien dat de machinebouw veel meer produceerde dan een jaar eerder en de chemie helaas behoorlijk minder. Daarmee zet de chemie een trend voort die al in 2022 begon.
Uiteraard bestaat er een vrij sterk verband tussen productie en export. Wat je wilt exporteren, moet eerst geproduceerd worden. De export loopt doorgaans iets achter op de productie, maar onder de huidige omstandigheden vermoed ik dat de productie in de loop van het jaar gaat aantrekken, als reactie op de sterke groei van de export.
Minder faillissementen
Het aantal faillissementen in Nederland is in januari opnieuw gedaald. Er gingen 12% minder bedrijven failliet dan in januari vorig jaar. Ook als je de faillissementen relateert aan het aantal bedrijven was sprake van een daling. In de horeca, de industrie, vervoer en opslag gingen, gerelateerd aan het aantal bedrijven in die sectoren de meeste bedrijven failliet. Zeker in de horeca is dat niets nieuws, daar stoppen en starten altijd relatief veel bedrijven.
In de VS staat de arbeidsmarkt centraal. Voor sommige bestuursleden van de Fed is de verzwakking van de arbeidsmarkt, die blijkt uit een terugval van de maandelijkse banengroei, een goede reden om te pleiten voor verdere renteverlagingen. Het probleem is echter dat er nogal wat verstoringen zijn, waardoor het interpreteren van de cijfers lastig is. De abrupte verandering in de immigratiestromen en de uitzetting van illegalen heeft waarschijnlijk grote invloed op de arbeidsmarktcijfers. Hierdoor is het aanbod van arbeid, of zo u wilt de vraag naar banen, verzwakt. Het lagere aantal nieuwe banen is zo bezien misschien niet veroorzaakt door minder vraag naar arbeidskrachten, maar door minder aanbod van arbeidskrachten. De verminderde banengroei is dan mogelijk geen teken van onderliggende economische verzwakking waartegen een renteverlaging moet worden ingezet.
Verder zijn er problemen met betrekking tot het verzamelen van de data door de 'shut down' van de Amerikaanse overheid in oktober en november vorig jaar. Doordat de Amerikaanse overheid onlangs opnieuw, dit keer gedeeltelijk en kortstondig, dicht ging, zijn opnieuw verstoringen opgetreden in het proces van datacollectie en publicatie. Sommige economen menen dat de cijfers door dit alles ook mogelijk niet een getrouw beeld schetsen van de werkelijkheid.
Hoe dit ook zij, in januari is de totale werkgelegenheid in de VS per saldo met 130.000 banen gegroeid. Dat cijfer overtrof de verwachtingen in ruime mate, al is het relatief bescheiden ten opzichte van een paar jaar geleden.
Deregulering als middel
De regering-Trump zet onder andere in op deregulering en verkleining van het ambtenarenapparaat. Dat soort geluiden horen we in Nederland ook wel eens, maar van uitvoering komt het niet. Het probleem voor de regering-Trump is dat die slechts directe invloed heeft op het aantal ambtenaren in dienst van de federale overheid. Dat betreft slechts ca. 12% van alle Amerikaanse overheidsdienaren. Lokale overheden zijn verantwoordelijk voor 65% van alle ambtenaren en de staten voor de resterende 23%.
De volgende grafiek laat zien dat de werkgelegenheid bij de federale overheid onder Trump inderdaad is gedaald. Overigens worden de twee hoge pieken in de grafiek veroorzaakt door volkstellingen die de Amerikaanse overheid elke tien jaar houdt, bij afwezigheid van een burgerlijke stand. Daarbij worden honderdduizenden tijdelijke krachten ingeschakeld. De volkstelling die voor 2020 gepland stond werd overigens iets later gehouden vanwege corona.
De laatste grafiek laat zien dat op geaggregeerd niveau, dus de federale overheid, de staten en de lokale overheden bij elkaar opgeteld sprake is van enige daling van het aantal ambtenaren. De grafiek suggereert ook dat bijna anderhalf miljoen ambtenaren hun baan verloren tijdens corona en dat het bijna vier jaar duurde voordat het aantal weer terug op het niveau van voor corona was.
Afsluitend
Tegen de verwachtingen in versnelt de groei van onze goederenuitvoer. Dat is niet uniek, elders in de wereld zien we het ook. Investeringen in AI lijken verantwoordelijk.
De groei van onze industriële productie verdient niet meer dan de kwalificatie 'matig'. Het aantal faillissementen in ons land daalt trendmatig.
De banengroei in de VS overtrof in januari de verwachtingen, maar de duiding van de cijfers is nog moeilijker dan normaal vanwege diverse verstoringen. Wel duidelijk is dat het aantal ambtenaren afneemt. Hoe kan het nou dat dat bij hen wel lukt en bij ons niet?
© DCA Market Intelligence. Op deze marktinformatie berust auteursrecht. Het is niet toegestaan de inhoud te vermenigvuldigen, distribueren, verspreiden of tegen vergoeding beschikbaar te stellen aan derden, in welke vorm dan ook, zonder de uitdrukkelijke, schriftelijke, toestemming van DCA Market Intelligence.
