In tegenstelling tot de Nederlandse Schijf van Vijf beveelt het nieuwe Amerikaanse voedingsadvies volvette zuivel aan, evenals vlees als belangrijke eiwitbron. In de VS wordt niet gewaarschuwd tegen het consumeren van veel bewerkt en rood vlees. Ook de hoeveelheid eiwitten die per dag worden voorgeschreven springt in het oog.
De Amerikaanse minister van Volksgezondheid Robert Kennedy noemt de nieuwe richtlijnen de grootste reset van het voedingsbeleid in de geschiedenis. Het nieuw geadviseerde dieet spreekt zich uit tegen hoogbewerkte voeding en adviseert om meer eiwit en vet te eten. Daarbij ligt met name in de communicatie veel nadruk op dierlijke producten. De specifieke adviezen blijken echter een stuk genuanceerder. In april komt het Voedingscentrum met een vernieuwde Schijf van Vijf waarbij er juist meer nadruk komt op plantaardige eiwitbronnen.
Het bord dat in de laatste Amerikaanse richtlijnen werd gebruikt om voedingsporties concreet te maken is aan de kant geschoven en de even beroemde als beruchte voedingspiramide uit 1992 wordt weer uit de mottenballen gehaald. Ditmaal wordt de piramide op zijn kop gezet, om te laten zien dat de originele piramide de verhoudingen precies verkeerd zou benaderen. Daarnaast wordt geadviseerd 'echte voeding' te eten, waarmee wordt bedoeld producten met een hoge bewerkingsgraad, zoals geraffineerde koolhydraten, te vermijden.
De nieuwe piramide heeft het meest weg van een ketogeen dieet, waarbij zo min mogelijk koolhydraten en juist veel vet en eiwit worden gegeten. De opmerkelijkste wijziging is dat eiwitten en vetten de basiscategorie vormen van de nieuwe richtlijnen. Met name voor een hogere eiwitinname is veel aandacht. De geadviseerde hoeveelheid eiwit stijgt naar 1,2 tot 1,6 gram per kilo lichaamsgewicht. Voorheen werd de in de medische wetenschap gangbare 0,8 gram per kilo lichaamsgewicht aangehouden. Daarbij wordt geadviseerd om aanzienlijke hoeveelheden eiwitproducten van zowel dierlijke als plantaardige oorsprong te consumeren.
'Oorlog tegen verzadigd vet ten einde'
Deze productcategorie is inmiddels zeer breed en bestaat onder meer uit vlees, zuivel, peulvruchten, noten en olijfolie. Daarnaast geeft Kennedy aan dat de oorlog tegen verzadigd vet definitief ten einde is. Om dit te onderstrepen wordt er vanaf nu geadviseerd om ook volvette zuivel te consumeren. Deze groep producten vormt het fundament van het geadviseerde dieet, wat betekent dat consumenten hieruit het meeste zouden moeten eten. De tweede categorie die hier direct op volgt, is groenten en fruit. De derde en in de nieuwe piramide kleinst afgebeelde categorie is granen.
Als we inzoomen op de adviezen, uitgesplitst naar nutriënten, blijken de adviezen minder revolutionair dan verwacht. Hoewel producten met hoge hoeveelheden verzadigd vet nu in de piramide terug te vinden zijn en Kennedy stelt dat de oorlog tegen verzadigd vet voorbij is, blijft het advies om maximaal 10% van de dagelijkse calorie-inname uit verzadigd vet te halen bestaan. Daarnaast blijft het geadviseerde aantal porties zuivel gelijk. Opmerkelijk is ook dat controversiële productgroepen waar Kennedy zich in het verleden negatief over heeft uitgelaten, zoals oliën gewonnen uit zaden en vlees- en zuivelvervangers, in het geheel niet in de nieuwe adviezen voorkomen. Hoewel ze niet als positief voorbeeld worden genoemd, vallen dergelijke producten in principe wel binnen de richtlijnen, mits ze een lage bewerkingsgraad hebben.
Vleessector profiteert
Hoewel uit onderzoek blijkt dat verreweg de meeste Amerikanen de voedingsrichtlijnen niet raadplegen, vertalen veranderingen in voedingsadviezen zich vrijwel altijd direct in gevolgen voor de Amerikaanse agrarische markt. De adviezen beïnvloeden namelijk welke voeding in aanmerking komt voor verschillende overheidsprogramma's, zoals schoollunches. Daarnaast ontvangt maar liefst een op de acht Amerikanen voedselhulp in de vorm van voedselbonnen en de richtlijnen bepalen welke producten met deze bonnen gekocht mogen worden.
Gezien de inconsistentie tussen de richtlijnen en de publieke communicatie erover is het lastiger dan bij eerdere wijzigingen om de markteffecten exact te voorspellen, maar enkele zaken lijken al duidelijk. De verwachting is dat met name de vleessector zal profiteren van de nieuwe richtlijnen. Tegelijkertijd lijken de adviezen nadelig uit te pakken voor producenten van industriële grondstoffen zoals maïs en zaden voor plantaardige oliën.
Voedingscentrum benadrukt verschillen
Het Voedingscentrum heeft de nieuwe Amerikaanse richtlijnen geanalyseerd. Daarbij geeft het Voedingscentrum aan dat er duidelijke overeenkomsten zijn met hun aankomende adviezen, maar dat zij op enkele punten ook een andere visie hebben.
De nieuwe Amerikaanse voedingsrichtlijnen vertonen op veel punten overeenkomsten met de Nederlandse Schijf van Vijf. Zo benadrukken beide richtlijnen het belang van het eten van de juiste hoeveelheid en het letten op portiegrootte, vooral bij producten met veel calorieën. Ook adviseren ze om meer groente en fruit te eten en te kiezen voor volkorenproducten. Daarnaast zijn de gezondheidsorganisaties het erover eens dat sterk bewerkte producten met veel suiker en zout vermeden moeten worden en dat frisdrank en andere met suiker gezoete dranken beter niet gedronken kunnen worden. Tegelijkertijd wijst het Voedingscentrum op duidelijke verschillen. In Nederland ligt de nadruk op een meer plantaardig voedingspatroon met minder dierlijke producten, terwijl de Amerikaanse richtlijnen juist meer dierlijke producten adviseren. Verder wordt er in de VS een veel hogere eiwitinname geadviseerd. Daarnaast ziet het Voedingscentrum verzadigde vetten uit vlees en zuivel niet als gezonde vetten.
