Shutterstock

Nieuws Kindermarketing

Zien kinderen straks geen ongezond eten meer op tv?

4 Oktober 2021

De Europese Commissie zou met een wettelijk verbod moeten komen op reclame van ongezonde voeding. Dit om de trend van het groeiende overgewicht onder kinderen te keren. Dat stellen diverse consumentenorganisaties in de Europese Unie, waaronder de Consumentenbond en Alliantie Stop Kindermarketing. Maar is zo'n verbod wel haalbaar? En op wie zouden die producenten zich dan moeten richten?

Verschillende consumentenorganisaties in de Europese Unie willen dat de Europese Commissie met wetgeving komt om kinderen te beschermen tegen reclame van ongezonde voeding. De reden: het aantal kinderen met overgewicht is te hoog. Op ons continent kampt één op de drie kinderen met obesitas of overgewicht. "In Nederland ligt dat percentage op 15%", zo schrijft de Consumentenbond, een van de partijen die voor deze wet is. Volgens de Alliantie Stop Kindermarketing is ook al meermaals bewezen dat reclame onbewust invloed heeft op de voedselkeuzes die we maken. "En daarmee dus ook op onze consumptie", aldus Leonie Barelds van Unicef Nederland, dat aangesloten is bij Alliantie Stop Kindermarketing.

Het is volgens Barelds niet vreemd dat producenten zich op kinderen blijven richten. "Hoe jonger je een merkvoorkeur creëert, hoe langer je die persoon aan je verbindt. Maar het is niet juist. Kinderen moeten op een gezonde manier kunnen opgroeien. In de markt is het merendeel van het aanbod ongezond. Kijken we naar reclame, dan is dat nog erger. Er wordt bijna geen reclame gemaakt voor gezonde producten." Volgens Barelds is dat een van de redenen dat we sneller kiezen voor ongezond. Kinderpsycholoog Marilene de Zeeuw voegt daar het probleem van prijs aan toe. "De ongezonde opties zijn de goedkopere opties. Dit in combinatie met het feit dat 10% van de kinderen in armoede opgroeit, leidt vaak tot de keuze voor de ongezonde optie."

Zelfregulering is niet genoeg
Om het aanbod van 'ongezonde reclame' toch enigszins te beperken, is veel landen zelfregulering de norm. Ook in Nederland. De Europese voedingsmiddelenindustrie heeft onderling afspraken gemaakt – genaamde de 'EU Pledge' – over waar een reclame-uiting aan mag voldoen. In Nederland valt dat onder de Reclame Code Commissie. Barelds: "Die afspraken gaan wat ons betreft niet ver genoeg. Zo beschermen ze alleen de kinderen tot dertien jaar, terwijl je nog tot achttien jaar een kind bent. Ook is de criteria voor wat gezond is en wat ongezond niet in lijn met de richtlijnen van het Voedingscentrum."

Volgens de Alliantie Stop Kindermarketing mag dat allemaal wel een tandje strenger. Zo kan ook meteen een gelijk speelveld gecreëerd worden, stelt de organisatie. "Nu maakt het voor je verkoopcijfers nog uit als je een van de weinigen bent die geen reclame voor kinderen maakt. Als de Europese Commissie of Nederlandse regering wettelijk vaststelt dat het niet mag, dan niet meer. Je verkoopt dan niet meer of minder dan je concurrent." De Consumentenbond is het ermee eens dat het strenger moet. "Veel bedrijven leven hun eigen regels niet eens na, daar is ook geen reden toe. Immers, er zijn geen sancties", stelt Sandra Molenaar, directeur van de Consumentenbond.

Uitdagingen in vinden van de oplossing
Toch zijn er nog genoeg uitdagingen in zo'n wettelijk verbod op reclame van ongezond voedsel tussen 06.00 uur en 23.00 uur, zoals de Consumentenbond dit het liefste ziet. Producenten kunnen zich immers niet gaan richten op de ouders. Barelds: "Dat is eigenlijk een omweg om alsnog kinderen te bereiken. Ze moeten het gewoon niet doen, ongezonde producten promoten. Wij zeggen niet dat het uit de schappen moet verdwijnen, maar je hoeft er geen extra aandacht aan te geven. Of evenveel als de verhouding voor een goed voedingspatroon."

De Zeeuw is van mening dat kindermarketing wel positief kan uitpakken. "Zo'n verbod als die deze organisaties willen, vind ik een heel goed idee. Maar dan moeten we groenten en fruit juist positiever in het daglicht zetten. En ook de commercie moet zich erbij betrekken. De keuze om je dan te richten op kinderen vind ik juist slim. Je slaat twee vliegen in één klap. Ouders kijken namelijk ook zeker een derde van de kinderseries mee."

Het niet beïnvloeden van kinderen is tegenwoordig sowieso een grote uitdaging. Door de opkomst van YouTube, TikTok en andere sociale kanalen worden ze er vaak toch wel aan blootgesteld. Barelds: "Het is een grijs gebied. Het is lastig om te bepalen of een influencer reclame maakt of gewoon enthousiast is over een product. En daarbij worden ze ook van buiten de Europese Unie beïnvloedt. Dat kunnen we niet tegenhouden. Volgens de regels mag je pas een account aanmaken op deze social media als je dertien bent, maar het merendeel van de gebruikers is in de praktijk toch echt jonger. Daarmee is dit nog ingewikkelder te reguleren dan de traditionele manier van reclame. Het is beste is om dus om daar eerst maar eens mee te beginnen."

foodbusiness.nl

Kimberly Bakker

Kimberly Bakker is content coördinator bij Foodbusiness. In haar dagelijkse leven speelt sport een belangrijke rol en voeding is voor een optimale prestatie uiteraard van groot belang. Met analyses over bijvoorbeeld de grondstoffenmarkt, achtergronden bij het nieuws en interviews met startups geeft ze duiding aan de gehele ‘foodbusiness’.
De (grondstof)prijzen zijn flink in beweging, de ontwikkelingen in de wereld volgen zich in rap tempo op. Duiding in crisistijd is essentieel om goed te kunnen anticiperen. Juist nu is het belangrijk om over gedegen, actuele informatie en data te beschikken. Met een abonnement van Foodbusiness kunt u gefundeerde bedrijfsbeslissingen nemen. Bekijk het aanbod

Nieuws Traceerbaarheid

Herkomst van voedsel nog vaak onduidelijk

Nieuws Retail

Nog maar maximaal 25% korting op alcohol

Blijf op de hoogte

Mis niets en schrijf u in voor onze gratis dagelijkse nieuwsbrief